Het is al 5 na 12 als u het ons vraagt!

Foto: iStock/Milan Markovic

Het jaarverslag  van de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen dat gisteren gepubliceerd werd toont nog maar eens aan dat de overbevolking in onze gevangenissen steeds zorgwekkender wordt.
 
“Als je mensen in de gevangenis stopt dan doe je dat omdat je hen wil beroven van hun vrijheid, je doet het niet omdat je mensen in mensonwaardige omstandigheden wil opsluiten,” zegt Sofie Demeyer, woordvoerder van Advocaat.be.
 
In de pers stond dat er bijna 11 000 mensen in de gevangenissen zitten, dat zijn er zowat 1200 meer dan er plaatsen zijn. De overbevolking doet zich vooral voor in de Vlaamse gevangenissen, een overbevolkingsgraad van soms meer dan 70%. U zag misschien ook al de foto’s en beelden van de bomvolle cellen en de mensonwaardige situaties die hier het gevolg van zijn. Die komen ook opnieuw aan bod in het jaarverslag van de CTRG, er is sprake van gebrekkige hygiëne, slechte verluchting en ongedierte.
 
Ook advocaten horen vaak schrijnende verhalen van onze cliënten die in de gevangenis zitten:
 
Mr. Alex Buelens: Een cliënt deed onlangs nog bij mij zijn beklag over overvolle cellen. Hij zei: “De cellen zitten zo vol zitten dat er altijd minstens 1 iemand op de grond moet slapen. Overdag moeten we die matras dan wel tegen de muur zetten anders hebben we in de cel geen plaats meer om te zitten of te bewegen.”
 
Mr. Philip Daeninck: Een cliënt vertelde me dat hij met 3 op cel zat, in een cel waar eigenlijk maar plaats is voor 2: “Een cel voor 2 heeft een tafel en 2 stoelen, aan die tafel is dus maar voor 2 mensen plaats om te eten, we hebben dus een beurtrol: elk om de beurt zit een van ons drie met zijn bord op de WC-pot te eten.”
 
Sinds vorige week belanden nu ook mensen in de cel die tot een gevangenisstraf tussen 2 en 3 jaar veroordeeld worden. Hoezo, hoor ik je denken: in gevangenissen die nu al overvol zitten? Ja, dat klopt, en er komen dit jaar wel nieuwe gevangenissen bij in Haren en in Dendermonde maar die zijn nu nog niet open. Het zal dus niet evident zijn om er nog mensen bij te stoppen.
 
Minister van Justitie Van Quickenborne wil het probleem aanpakken maar een dergelijk probleem dat jarenlang gegroeid is zet je niet recht in een paar maanden:
  • er komen naar verwachting volgend jaar en de jaren daarop nog nieuwe gevangenissen bij, maar op de meeste extra plaatsen is het nog 3 tot zelfs 6 jaar wachten.
  • er komen deze legislatuur verspreid over het land, 15 kleinschalige detentiehuizen. Deze zijn goed voor 720 bijkomende plaatsen maar er is veel lokaal verzet tegen en het eerste detentiehuis moet de deuren nog altijd open.
  • er komen 3 nieuwe Forensische Psychiatrische Centra bij, dat zal een hoop geïnterneerden uit de gevangenissen halen, maar ook die centra zijn er nu nog niet
  • er is een nieuw strafwetboek in de maak. Het is de bedoeling dat er daardoor minder misdrijven zijn waarvoor een gevangenisstraf kan worden uitgesproken. Het seksueel strafrecht is hervormd maar rond de rest van dat nieuwe strafwetboek blijft het voorlopig nog stil.
Ons land werd door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens al verschillende keren op de vingers getikt voor die mensonwaardige omstandigheden in onze gevangenissen en voor het feit dat er nog altijd zowat 700 geïnterneerden in de gevangenissen zitten, verstoken van elke relevante begeleiding of behandeling.
 
Vanuit de advocatuur dringen wij bij de overheid ook aan op maatregelen om dit probleem nu voor eens en voor altijd grondig aan te pakken.