Faillissement

Is een faillissement onvermijdelijk, dan kan dat verregaande gevolgen hebben voor verschillende partijen: ondernemer, personeel, leveranciers en klanten. Een advocaat helpt om de nadelige gevolgen van een faillissement zo veel mogelijk te beperken.

Uw eigen bedrijf zit in financiële problemen

Een advocaat helpt u als ondernemer in de eerste plaats om financiële problemen te voorkomen. Met het juiste juridische advies over de aankoop van onroerende goederen en over de aanwerving en ontslag van personeel, kunt u vaak heel wat zorgen vermijden. Gaat het toch fout, wacht dan niet lang om advies te vragen. Door tijdig een advocaat in te schakelen kunt u misschien een faillissement vermijden. Via bemiddeling of een gerechtelijke reorganisatie bijvoorbeeld.
 
Is er geen enkele uitweg meer voor uw financiële problemen, dan is een faillissement helaas onvermijdelijk. De faillissementsprocedure is van toepassing op ondernemingen. Onder die term vallen zowel natuurlijke personen als rechtspersonen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen. Dat zijn dus ook beoefenaars van vrije beroepen en land- en tuinbouwers.
 
Sinds het van kracht worden van Boek XX van het Wetboek Economisch Recht (WER) op 1 mei 2018 kan deze laatste groep dus ook failliet gaan. Voordien konden zij een beroep doen op de collectieve schuldenregeling. Voor particulieren blijft zo’n collectieve schuldenregeling wel nog mogelijk. Lees er hier meer over.
 
Indien u als onderneming op duurzame wijze gestopt bent met betalen en uw krediet gestopt is, bevindt u zich in staat van faillissement. U kunt met andere woorden uw schulden echt niet langer afbetalen en uw schuldeisers geloven evenmin dat dit nog mogelijk is. Binnen een maand nadat u bent opgehouden te betalen, moet u daarvan aangifte doen bij de rechtbank van koophandel. Een advocaat kan u daarbij helpen.
 
U kunt zelf een faillissement aanvragen bij de rechtbank van koophandel, maar ook uw schuldeisers of het Openbaar Ministerie kunnen dat vragen.

Hoe verloopt de procedure bij faillissement?

  1. De rechtbank van koophandel spreekt een faillissementsvonnis uit en stelt een rechter-commissaris en curator aan.
  2. Een curator is steeds een advocaat. Die advocaten hebben bijkomend een bijzondere opleiding genoten en bieden waarborgen inzake bekwaamheid op het gebied van vereffeningsprocedures.
  3. De schuldeisers van de gefailleerde worden uitgenodigd om hun aangiftes van schuldvordering in te dienen.
  4. De curator maakt een beschrijving op van alle roerende en onroerende goederen en verkoopt ze. De curator moet ook alle schuldvorderingen en geldsommen die aan de gefailleerde verschuldigd zijn, opsporen en innen.
  5. Het bedrag van het actief van de gefailleerde wordt onder de schuldeisers verdeeld.
  6. De curator beslist over het lot van lopende overeenkomsten, bijvoorbeeld huurovereenkomsten, verzekeringsovereenkomsten, licentieovereenkomsten.
  7. De rechter sluit het faillissement af. De gefailleerde natuurlijke persoon kan verschoonbaar verklaard worden. Dat betekent dat hij niet meer vervolgd kan worden door zijn schuldeisers. Of hij kan rehabilitatie verkrijgen zodra hij alle bedragen, hoofdsom, interesten en kosten geheel heeft voldaan. 

Ik ben werknemer en mijn bedrijf gaat failliet

Als de zaak waar u werkt met problemen kampt, is het belangrijk als personeelslid zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen over het lot van uw arbeidsovereenkomst. De wet stelt dat de curator zijn beslissing daarover zo snel mogelijk moet nemen.
 
Als uw arbeidsovereenkomst beëindigd wordt, moet u alle nodige (sociale) documenten verzamelen. Die zijn belangrijk om een werkloosheidsuitkering aan te vragen en na te gaan of u in aanmerking komt voor outplacementbegeleiding of brugpensioen.
 
Hebt u nog recht op achterstallig loon, overuren, vakantiegeld … dan moet u een schuldvordering in het faillissement indienen. De curator kan u daarop een voorschot toekennen. U kunt ook een aanvraag tot tegemoetkoming indienen bij het Fonds Sluiting Ondernemingen. Een advocaat geeft u raad over welke stappen u nog moet ondernemen.

Ik ben leverancier en de zaak waaraan ik lever, gaat failliet

Raadpleeg best zo snel mogelijk een advocaat. Hij kan u helpen om betaling te verkrijgen van eventueel nog uitstaande facturen, of om bepaalde goederen terug te krijgen die al geleverd zijn maar nog niet betaald. Ook goederen die u aan de ondernemer bijvoorbeeld in leasing, in bewaring of consignatie hebt gegeven, kunt u zo eventueel terugkrijgen. Snel reageren is de boodschap. 

De zaak waarvan ik klant ben, gaat failliet

Als u klant bent van een onderneming die failliet is, kan het in bepaalde gevallen nuttig zijn om u te laten bijstaan door een advocaat. Hebt u de onderneming bijvoorbeeld al (een voorschot) betaald voor bepaalde diensten of goederen, maar nog niets ontvangen? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de curator van dat faillissement. Ook als u opmerkingen hebt over de kwaliteit van geleverde diensten of goederen laat u dat best aan de curator weten. Een advocaat staat u bij.

Openbare verkoop na faillissement

De afhandeling van een faillissement gebeurt door een curator. Onderdeel van zijn taak is het verkopen van de roerende en onroerende goederen van de gefailleerde om met de opbrengst de schuldeisers te vergoeden. Dat kan onder meer gebeuren via een (minnelijke) openbare verkoop onder gerechtelijke vorm.
 
Sinds 1 mei 2018 is Boek XX Wetboek Economisch Recht (WER) inzake Insolventie van ondernemingen in werking getreden. Die nieuwe wetgeving brengt o.m. ook enkele wijzigingen aan aan de regels die gelden bij een openbare verkoop van onroerende goederen in het kader van een faillissement. Deze regels gelden trouwens niet enkel voor de minnelijke openbare verkopen onder gerechtelijke vorm (zoals bij een faillissement) maar ook voor de gerechtelijke openbare verkopen, bijvoorbeeld na beslag. Vrijwillige openbare verkopen vallen dus niet onder deze regels.
 
Geen recht op hoger bod meer
Volgens de oude regeling wees de notaris tijdens de eerste zitdag van een openbare verkoop het goed toe aan de kandidaat-koper die het hoogste bod had uitgebracht. Vervolgens had iedereen de kans om gedurende 15 dagen een hoger bod te doen. Gebeurde dit niet, dan werd de hoogste eerste bieder eigenaar. Kwam er wel een hoger bod dan volgde een tweede zitdag.
 
Dit recht op hoger bod wordt dus afgeschaft. Er vindt nog maar één zitdag plaats, waarbij dan wél in voorkomend geval de mogelijkheid wordt geboden om ‘op afstand te bieden’. Als de eerste zitting echter is vastgelegd voor 1 september 2018 of de initiële zitting (die voorzien was vóór 1 september 2018) werd uitgesteld tot na 1 september 2018 dan blijft de oude regeling – en dus het recht op hoger bod - nog steeds gelden. Deze nieuwe regels gelden dus niet voor vrijwillige openbare verkopen. In dat geval blijft een hoger bod mogelijk.
 

Voorwaarde van financiering
De wet lanceert nog een nieuwigheid. Voortaan is het toegelaten, niet verplicht, in de verkoopsvoorwaarden een opschortende voorwaarde in te lassen voor het verkrijgen van een financiering als koper.
 
Voordien was het zo dat de koper die het hoogste bod uitbracht, automatisch eigenaar werd, ongeacht of hij de financiering rond kreeg.
 

Online bod mogelijk
Een derde nieuwigheid is dat de verkoopsvoorwaarden kunnen voorzien dat de verkoop zal gebeuren via een zgn. ‘gedematerialiseerde’ zitting. In dat geval moet een kandidaat-koper niet langer fysiek aanwezig zijn op de zitdag om een bod uit te brengen. Dat kan voortaan vanop afstand en dus online.
 
Zit uw onderneming in financiële problemen? Een advocaat geeft u raad en advies over uw verschillende opties en kan misschien een faillissement vermijden. Schakel er tijdig één in, beter vroeg dan laat.
 

Veelgestelde vragen