Minderjarigen zonder begeleiding

Niet-begeleide minderjarigen, kortweg NBM, zijn een bijzonder kwetsbare groep kinderen die aankomen in België. Vaak voelen ze zich verloren zonder hun ouders, in een land waarvan ze noch de taal, de cultuur of de regels kennen.
 
Ze hebben nood aan bescherming, begeleiding en wettelijke vertegenwoordiging en hebben altijd recht op gratis bijstand door een advocaat.
 

Wanneer is iemand een minderjarige zonder begeleiding (NBM)?

  • De persoon is jonger dan 18 jaar;
  • Is afkomstig uit een land buiten België;
  • Verblijft in ons land zonder ouder(s) of wettelijke voogd;
  • Verblijft zonder legale verblijfsdocumenten in België.

Welke bijzondere bescherming geniet een NBM?

  • Een dienst Voogdij zorgt dat de procedure voor leeftijdsbepaling gevolgd wordt en stelt een voogd aan als het kind of de jongere minder dan 18 jaar blijkt;        
  • Een voogd neemt de minderjarige onder zijn hoede en staat het kind of de jongere administratief en sociaal bij;                                                                        
  • Ze hebben recht op gratis juridische bijstand door een advocaat;   
  • Ze kunnen kiezen voor een meer kindvriendelijke bijzondere asielprocedure (KB 11 juli 2003) of samen met hun voogd en advocaat de ‘bijzondere verblijfsprocedure voor de niet-begeleide minderjarige’ opstarten.   
  • ​Eens een NBM een statuut heeft, is de kans groot dat de ouders en eventuele minderjarige broers of zussen kunnen overkomen.

Hoe verloopt de bijzondere asielprocedure voor een NBM?

  • De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) die de asielaanvraag registreert, schakelt de dienst Voogdij in die een voogd aanstelt om de minderjarige bij te staan.
  • De voogd start de bijzondere procedure op. Dit kan zelfs als er al een andere verblijfsprocedure loopt. Voor juridische bijstand schakelt de voogd een advocaat in.
  • De asielaanvraag wordt onderzocht door protection officers van het Commissariaat Generaal voor Vreemdelingen en Staatlozen (CGVS) die specifiek opgeleid zijn om met kinderen om te gaan. De gehoormethode is afgestemd op het kind dat ook wordt bijgestaan door zijn voogd.
  • Bij de beoordeling staat het hoger belang van het kind en zijn kwetsbaarheid voorop. Het CGVS past het voordeel van de twijfel ruim toe en deelt haar beslissing mee in een taal en op een niveau aangepast aan de leeftijd van het kind.
  • Een coördinator voor minderjarige asielzoekers van het CGVS volgt de asieldossiers op en is aanspreekpunt doorheen gans de procedure.

Andere procedures die een niet-begeleide minderjarige vreemdeling (NBMV) kan volgen

Naast de bijzondere asielprocedure die hierboven toegelicht wordt, kan een niet-begeleide minderjarige vreemdeling de ‘Bijzondere verblijfsprocedure voor NBMV’ opstarten samen met zijn voogd en advocaat. Er bestaat ook een specifieke procedure als de minderjarige slachtoffer is van mensenhandel. Ook de procedures voor humanitaire regularisatie of medische regularisatie zijn mogelijk.
 
Een advocaat kan zeker helpen en samen met de voogd bekijken welke procedure het meest aangewezen is.

 

Waarom raadpleegt u het best een advocaat?

Nog meer dan andere vluchtelingen voelen minderjarigen zich machteloos tegenover de administratieve en gerechtelijke procedures die ze moeten doorlopen. Ondanks de aanstelling van een voogd en een aangepaste asielprocedure, blijft dit een complexe en gevoelige aangelegenheid.
 
Een advocaat kan de situatie correct inschatten. De problematiek van de niet-begeleide minderjarige vluchtelingen raakt immers aan een breed scala van rechten: vreemdelingenrecht, jeugdbescherming, jeugdzorg, maatschappelijke hulpverlening en soms ook strafprocesrecht en sociaal recht.
 
Aarzel dus niet om een advocaat te raadplegen die ervaring heeft met deze ingewikkelde materie en vertrouwd is met de gang van zaken. Niet alleen kan hij de minderjarige door het kluwen van regels loodsen en adviseren, hij kent de procedures, termijnen en gewoontes en weet wat er moet gebeuren.
 
Ook als er zich een probleem stelt, bepaalde schriftelijke bewijzen ontbreken of de zaak voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen komt, kan een advocaat de juiste stappen zetten en de zaak bepleiten om tot een goede oplossing te komen voor de minderjarige.
 

Een paar tips

  1. Wees snel - Van in het begin een advocaat inschakelen, garandeert dat alles juridisch vlot en correct verloopt zodat zo snel mogelijk een duurzame oplossing gevonden wordt.
  2. Wees eerlijk - Meld elk probleem meteen aan de advocaat. Hoe meer hij weet en hoe sneller, hoe beter hij het kind kan verdedigen. Zijn beroepsgeheim garandeert vertrouwelijkheid. Valse of misleidende informatie geven, kan leiden tot een bevel om het land te verlaten of een wijziging van de gevonden oplossing.
  3. Wees bewust - Als deze kwetsbare jongeren correct begeleid worden, vergroot de kans dat ze goed terechtkomen en verkleint het risico op uitbuiting, misbruik of crimineel gedrag.

Veelgestelde vragen over minderjarigen zonder begeleiding