Mag de advocaat zijn cliënt nog naar behoren verdedigen?
Advocaat.be vindt het zorgwekkend dat het Hof van Cassatie in een arrest van 14 maart 2023 de weg inslaat van een zeer drastische beperking op de pleittijd van de advocaat. Concreet oordeelde het Hof, in een zaak over het al dan niet verlengen van een voorlopige hechtenis, dat de Kamer van Inbeschuldigingstelling de advocaat van de gedetineerde al na 10 minuten mocht sommeren om zijn pleidooi af te ronden.
In een rechtstaat staan de rechten van verdediging centraal. En justitie moet een menselijk gelaat tonen. Dat is zeker het geval wanneer het gaat over de vrijheid van een persoon. Iemand in voorlopige hechtenis nemen behoort tot het meest ingrijpende wat in een mensenleven kan gebeuren. Zo’n zaak afhaspelen, of zelfs maar die indruk geven, is niet het beeld dat Justitie van zichzelf mag geven.
Advocaat.be realiseert zich dat elke zaak op eigen merites en noden beoordeeld moet worden: niet elke zaak is complex of vereist uitgebreide pleidooien. En dat er een behoorlijk evenwicht moet zijn tussen de noodwendigheden van de dienst binnen de rechtbanken en de toegekende pleitduur die voldoende moet zijn om een ernstige en volledige verdediging naar voren te brengen.
In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister, zei Goethe. Het is een kunst om beknopt te zijn en zich niet teveel in details te verliezen. Advocaat.be erkent dat advocaten zich daarin moeten bekwamen. Maar dat neemt niet weg dat een pleitduur van 10 minuten onrustwekkend kort lijkt om te debatteren over de vrijheid van een persoon, zeker als de advocaat nog veel meer te zeggen had om zijn cliënt te verdedigen: de gedetineerde mag verwachten dat er naar hem of haar geluisterd wordt en naar zijn of haar advocaat.
Advocaat.be begrijpt dat het voorval zich niet voordeed voor een zogenaamd vonnisgerecht, waar de rechter een definitieve uitspraak ten gronde doet, maar voor een ‘onderzoeksgerecht’. Maar ook dan is uiterste omzichtigheid aangewezen. Men mag overigens hopen dat het Hof van Cassatie deze nieuwe rechtspraak niet doortrekt naar de vonnisgerechten.
Dit is naar mijn mening een bijzonder ongunstige evolutie, onrustwekkend zelfs. Het pad dat justitie hier ingeslagen is, is niet de weg die wij als advocatuur wensen voor onze cliënten.
Lees het in de media
Laatste persberichten
Erik Valgaeren verkozen tot voorzitter van Advocaat.be (2026–2029)
De algemene vergadering van de Orde van Vlaamse Balies heeft vandaag Erik Valgaeren verkozen tot nieuwe voorzitter van Advocaat.be (de Orde van Vlaamse Balies) voor de beleidsperiode 2026–2029. Zijn mandaat gaat officieel van start op 1 september 2026. Hij zal huidig voorzitter Peter Callens opvolgen, die na twee opeenvolgende mandaten niet opnieuw verkiesbaar was.
Onderzoek naar ruim tweeduizend private stichtingen in België wint de Persprijs van Advocaat.be
Het onderzoeksdossier over ruim tweeduizend private stichtingen in België van Lars Bové en Piet Depuydt (De Tijd) is uitgeroepen tot winnaar van de Persprijs 2026 van Advocaat.be. De jury bekroont het werk omdat het sterk is, maatschappelijk relevant, journalistiek innovatief én ethisch bewust. De tweede en derde plaats gaan naar ‘Een week in Peterbos’ in De Standaard, door Heleen Debeuckelaere, en ‘Onder Ons: Crimi’, een podcast van VRT NWS, met de aflevering over de zaak Ronald Janssen.
Nationale actie: stafhouders voeren toezicht uit in alle Belgische gevangenissen
Naar aanleiding van de Europese Dag van de Rechten van de Mens maken alle Belgische stafhouders gebruik van hun wettelijk visitatierecht, dat hen toelaat gevangenissen binnen hun rechtsgebied te bezoeken. Elke stafhouder in België bezocht op 10 december een gevangenis. Deze nationale actie onderstreept de ernst van de situatie in Belgische gevangenissen, waar overbevolking en een tekort aan basisvoorzieningen en gezondheidszorg de fundamentele rechten van gedetineerden aantasten.
Met dit bezoek willen de OVB, Avocats.be en alle balies bijdragen aan meer transparantie en bewustwording rond de detentieomstandigheden in België.