Een gemeenschap kan slechts evenwichtig functioneren als bepaalde regels, plichten en verboden opgelegd worden aan de burgers, zodat zij in harmonie met elkaar kunnen leven. 

Het recht is het geheel van leefregels die het samenleven in de gemeenschap bevorderen. In onze samenleving speelt het recht dan ook een bijzonder grote rol.

Over welk recht gaat het? Deze vraag is niet eenvoudig te beantwoorden omdat het recht een bijzonder complex geheel is dat vanuit verschillende invalshoeken benaderd kan worden.

Er kan een onderscheid gemaakt worden naargelang de relatie die door het recht wordt geregeld: 
 

privaatrecht
Het privaatrecht is het geheel van regels dat de verhouding tussen particuliere personen regelt. Het privaatrecht regelt privébelangen, die enkel relevant zijn tussen particulieren die met elkaar in een zekere relatie staan, zoals huurder-verhuurder, echtgenoten, werknemer-werkgever. De afspraken die tussen deze particulieren gelden, hebben geen weerslag op de belangen van de samenleving als geheel.
 

publiekrecht
Het recht regelt niet alleen de verhouding tussen particulieren. Als mensen samenleven, zijn er ook regels die dit samenleven regelen. Dit omvat het organiseren van ordehandhaving, van gerechtelijke diensten, en vooral ook de manier waarop de overheid functioneert en hoe die overheid kan optreden tegenover haar burgers. Dit is het publiekrecht. Dit recht behandelt alle zaken m.b.t. de overheid en de verhouding van de overheid tot haar burgers.
 

Een bijzondere categorie in het publiekrecht is het strafrecht. Het vormt het scharnier tussen het publiekrecht en het privaatrecht, omdat het gaat over daden van particulieren, die indruisen tegen de maatschappelijke orde. De overheid vervolgt en bestraft dergelijke daden.